فرآیند ثبت و ارسال صورتحساب الکترونیکی توسط مودیان فراخوان نشده چگونه است؟
مقدمه
با اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی به یکی از مهمترین تکالیف مالیاتی فعالان اقتصادی تبدیل شده است. با این حال، همه مودیان بهصورت همزمان مشمول اجرای کامل قانون مالیات بر ارزش افزوده نشدهاند و سازمان امور مالیاتی کشور، فراخوان مودیان را بهصورت مرحلهای انجام میدهد.
اگر با ساختار این سامانه آشنا نیستید، پیشنهاد میشود ابتدا مقاله سامانه مؤدیان چیست و چه مودیانی مشمول آن هستند؟
در این میان، یکی از پرتکرارترین سوالات فعالان اقتصادی این است که:
مودیانی که هنوز برای مالیات بر ارزش افزوده فراخوان نشدهاند، چگونه باید صورتحساب الکترونیکی صادر و در سامانه مؤدیان ثبت کنند؟
در این مقاله از سامانه واسط ارسال فاکتور مودیان لیموتکس، بهصورت جامع و کاملاً کاربردی، فرآیند ثبت و ارسال صورتحساب الکترونیکی توسط مودیان فراخوان نشده مالیات بر ارزش افزوده را بررسی میکنیم و به نکات مهم قانونی، جرائم احتمالی و راهکارهای جلوگیری از تخلف مالیاتی میپردازیم.
منظور از «مودیان فراخوان نشده» چیست؟
مودیان فراخوان نشده، اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند که:
-
فعالیت اقتصادی دارند
-
فروش کالا یا ارائه خدمات انجام میدهند
-
اما تاکنون توسط سازمان امور مالیاتی برای شمول در نظام مالیات بر ارزش افزوده فراخوان نشدهاند
این فراخوانها معمولاً بر اساس:
-
نوع فعالیت
-
حجم فروش
-
صنف یا گروه شغلی
-
سیاستهای مرحلهای سازمان امور مالیاتی
انجام میشود.
وضعیت قانونی مودیان فراخوان نشده در مالیات بر ارزش افزوده
بر اساس قوانین و بخشنامههای مالیات بر ارزش افزوده:
🔴 ۱. عدم مجاز بودن به دریافت مالیات از خریدار
مودیان فراخوان نشده:
-
حق دریافت مالیات و عوارض ارزش افزوده از خریداران را ندارند
-
حتی اگر خریدار شخص حقوقی یا مشمول باشد
برای آشنایی کامل با قوانین VAT پیشنهاد میشود مقاله قانون مالیات بر ارزش افزوده و آخرین تغییرات آن را بررسی کنید.
در صورت دریافت مالیات:
-
دریافتکننده مشمول جریمهای معادل دو برابر مالیات و عوارض دریافتی خواهد شد
-
این جریمه غیرقابل بخشودگی است
در همین ارتباط، مطالعه مقاله جرائم مالیات بر ارزش افزوده و موارد غیرقابل بخشودگی توصیه میشود.
🔴 ۲. عدم شناسایی اعتبار مالیاتی
مالیات بر ارزش افزودهای که این مودیان بابت خرید کالا یا خدمات پرداخت میکنند:
-
تا قبل از فراخوان رسمی
-
بهعنوان اعتبار مالیاتی قابل کسر یا استرداد محسوب نمیشود
بنابراین:
پرداخت VAT قبل از فراخوان، برای این دسته از مودیان «هزینه» تلقی میشود، نه اعتبار.
آیا مودیان فراخوان نشده باید صورتحساب الکترونیکی صادر کنند؟
بله، اما با شرایط خاص.
مودیانی که فراخوان نشدهاند ولی:
-
فروش کالا یا خدمات مشمول VAT دارند
-
یا به هر دلیل موظف به ثبت صورتحساب در سامانه مؤدیان هستند
میتوانند و باید:
-
صورتحساب الکترونیکی بدون مالیات بر ارزش افزوده (نرخ صفر) صادر کنند
-
صورتحساب را در سامانه مؤدیان ثبت نمایند
نحوه ثبت و ارسال صورتحساب الکترونیکی برای مودیان فراخوان نشده
راهنمای گامبهگام این فرآیند در مقاله آموزش ثبت و ارسال صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان بهصورت کامل توضیح داده شده است.
۱. استفاده از شناسه کالا/خدمت رسمی
این مودیان موظفاند برای صدور صورتحساب الکترونیکی:
-
از شناسه کالا و خدمات رسمی سامانه مالیاتی
-
به نشانی: stuffid.tax.gov.ir استفاده کنند.
نکته مهم:
-
استفاده از شناسه متفرقه یا شخصی مجاز نیست
-
شناسه باید دقیقاً مطابق نوع کالا یا خدمت انتخاب شود
۲. اعمال نرخ مالیات بر ارزش افزوده صفر
در هنگام ثبت صورتحساب:
-
نرخ مالیات بر ارزش افزوده باید صفر (۰٪) درج شود
-
درج هرگونه مبلغ مالیات یا عوارض ممنوع است
این موضوع یکی از خطوط قرمز حسابرسی مالیاتی محسوب میشود.
۳. ثبت صورتحساب در سامانه مؤدیان
پس از صدور صورتحساب:
-
اطلاعات باید از طریق سامانه مؤدیان ثبت شود
-
ارسال میتواند بهصورت:
-
مستقیم
-
یا از طریق نرمافزارهای واسط مورد تأیید
-
انجام گیرد.
۴. نگهداری سوابق و مستندات
مودیان فراخوان نشده موظفاند:
-
صورتحسابهای صادرشده
-
گزارشهای ثبتشده در سامانه مؤدیان
-
اسناد فروش و قراردادها
را برای دورههای حسابرسی مالیاتی نگهداری کنند.
اشتباه رایج و پرهزینه: انتخاب اشتباه مشمولیت
برخی مودیان در زمان ثبتنام در نظام مالیاتی:
-
به اشتباه گزینه «مشمول مالیات بر ارزش افزوده» را انتخاب میکنند
-
در حالی که هنوز فراخوان نشدهاند
پیامد این اشتباه:
-
الزام به رعایت تکالیف VAT
-
افزایش ریسک جریمه
-
بروز مغایرت در سامانه مؤدیان
راهکار قانونی:
چنانچه مودی علیرغم عدم فراخوان:
-
مشمولیت VAT را انتخاب کرده باشد
باید:
-
در اسرع وقت نسبت به اصلاح مشمولیت اقدام کند
-
از طریق درگاههای تعیینشده سازمان امور مالیاتی
تا از تعلق جرائم جلوگیری شود.
جرائم احتمالی مودیان فراخوان نشده
در صورت عدم رعایت مقررات، جرائم زیر متوجه مودی خواهد شد:
-
جریمه دو برابر مالیات و عوارض دریافتی از خریدار
-
عدم شناسایی اعتبار مالیاتی
-
افزایش ریسک حسابرسی
-
محرومیت از تسهیلات و معافیتها
-
ایجاد سابقه منفی مالیاتی
نقش صورتحساب الکترونیکی در شفافیت مودیان فراخوان نشده
صدور صحیح صورتحساب الکترونیکی—even بدون VAT—مزایای مهمی دارد:
-
شفافیت گردش مالی
-
کاهش ریسک تشخیص علیالرأس
-
آمادگی برای فراخوانهای آتی
-
ایجاد سابقه مثبت در سامانه مؤدیان
صدور و ارسال فاکتور رایگان به سامانه مؤدیان
مودیان فراخوان نشده میتوانند:
-
بدون دریافت مالیات از خریدار
-
با نرخ صفر
-
فاکتور الکترونیکی صادر کنند
-
و آن را در سامانه مؤدیان ثبت نمایند
این فرآیند:
-
کاملاً قانونی است
-
از بروز جرائم جلوگیری میکند
-
و نظم مالی کسبوکار را حفظ مینماید
برای آشنایی با روش انجام این کار، مقاله صدور و ارسال فاکتور رایگان به سامانه مؤدیان را ببینید.
سوالات پرتکرار مودیان فراخوان نشده
آیا صدور فاکتور کاغذی کافی است؟
خیر. در صورت الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی، فاکتور کاغذی بهتنهایی کفایت نمیکند.
آیا میتوان بعداً مالیات دریافتشده را اصلاح کرد؟
خیر. دریافت VAT قبل از فراخوان، مشمول جریمه غیرقابل بخشودگی است.
آیا این مودیان اظهارنامه VAT ارسال میکنند؟
خیر. تا زمان فراخوان رسمی، اظهارنامه ارزش افزوده ارسال نمیشود.
جمعبندی نهایی
مودیان فراخوان نشده مالیات بر ارزش افزوده، در موقعیتی حساس قرار دارند. از یکسو موظف به شفافیت مالی و ثبت صورتحساب الکترونیکی هستند و از سوی دیگر، حق دریافت مالیات از خریداران را ندارند.
با رعایت اصول زیر:
-
استفاده از شناسه رسمی کالا/خدمت
-
اعمال نرخ صفر مالیات
-
ثبت دقیق صورتحساب در سامانه مؤدیان
-
اصلاح مشمولیت در صورت اشتباه
میتوان بدون ریسک جریمه، فعالیت اقتصادی را بهصورت کاملاً قانونی ادامه داد و برای فراخوانهای آینده آماده بود.