مزایای رفاهی در فیش حقوق از مالیات معاف شد | جزئیات بخشنامه جدید سازمان امور مالیاتی

بر اساس بخشنامه جدید سازمان امور مالیاتی کشور که در تاریخ ۲۰ آذرماه به ادارات کل امور مالیاتی ابلاغ شده است، بخش قابل‌توجهی از مزایای رفاهی و انگیزشی مندرج در فیش حقوق کارکنان از شمول مالیات بر درآمد حقوق خارج شد.
این تصمیم، شفافیت بیشتری در محاسبه مالیات حقوق ایجاد کرده و دغدغه بسیاری از کارفرمایان، حسابداران و کارکنان را برطرف می‌کند.

در این مقاله از نرم افزار واسط مودیان لیموتکس، جزئیات کامل این بخشنامه، مصادیق مزایای معاف، شرط «متعارف بودن»، دامنه زمانی اجرا و آثار آن بر فیش حقوق بررسی شده است.

مزایای رفاهی معاف از مالیات شامل چه مواردی است؟

مطابق این بخشنامه و در چارچوب مواد ۸۲ و ۸۳ قانون مالیات‌های مستقیم، پرداختی‌هایی که ماهیت رفاهی یا انگیزشی دارند و در حد متعارف پرداخت می‌شوند، مشمول مالیات حقوق نیستند.

🔹 مصادیق مزایای رفاهی معاف از مالیات:

حق مسکن
بن کارگری (بن کالا یا خواروبار)
کمک‌هزینه عائله‌مندی (حق تأهل)
حق اولاد
یارانه غذا
ایاب و ذهاب
هزینه مهدکودک
پاداش افزایش تولید (در صورت رفاهی/انگیزشی بودن)

📌 شرط اصلی:
این پرداخت‌ها باید در حد متعارف بوده و اسناد و مدارک قابل ارائه داشته باشند.

👉 مطالعه : مالیات بر حقوق سال 1404 کارمندان و کارگران به همراه نحوه محاسبه

مبنای قانونی معافیت مزایای رفاهی چیست؟

۱️⃣ استناد به بخشنامه ۲۰۰.۹۹.۵۸ (سال ۱۳۹۹)

طبق این بخشنامه، پرداخت‌هایی که خارج از شمول مواد ۸۲ و ۸۳ هستند، از جمله پرداخت‌های رفاهی و انگیزشی، در صورت رعایت ضوابط قانونی، مشمول مالیات حقوق نیستند.

۲️⃣ رأی دیوان عدالت اداری

بر اساس دادنامه شماره ۱۲۰۷ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۵ هیأت تخصصی مالیاتی و بانکی دیوان عدالت اداری:

بخشنامه یادشده ابطال نشده
پرداخت مزایای رفاهی و انگیزشی در حد متعارف، قانونی و معتبر شناخته شده است

منظور از «در حدود متعارف» چیست؟

یکی از مهم‌ترین ابهامات مؤدیان، مفهوم متعارف بودن پرداخت‌ها است. سازمان امور مالیاتی برای رفع این ابهام اعلام کرده است:

نسبت «کل پرداختی‌های مبتنی بر ماده ۴۰ قانون الحاق» به «کل پرداختی‌ها به حقوق‌بگیران دولت»، به‌عنوان شاخص حد متعارف سالانه ملاک رسیدگی قرار می‌گیرد.

این نسبت:

توسط معاونت حقوقی و فنی مالیاتی سازمان اعلام می‌شود
برای بخش دولتی و خصوصی معتبر است

📌 نکته مهم:
مزایای غیرنقدی موضوع بند (۱۳) ماده (۹۱) قانون مالیات‌های مستقیم مشمول این قاعده نیستند.

👉 پیشنهاد مطالعه : امکان دریافت قبض بدهی مالیات بر حقوق در سامانه تجمیع بدهی های مالیاتی و بسته شدن امکان دریافت مستقیم

آیا این معافیت شامل همه کارکنان می‌شود؟

بله.
بر اساس متن بخشنامه، این معافیت:

✔️ شامل کارکنان دولتی و غیردولتی
✔️ شامل کلیه سنوات مربوطه (نه فقط سال جاری)
✔️ قابل اعمال در رسیدگی‌های مالیاتی سنوات قبل نیز می‌باشد

این موضوع یک نکته کلیدی برای حسابداران و کارفرمایان در رسیدگی پرونده‌های مالیاتی سنواتی است.

مزایای انگیزشی و رفاهی دقیقاً چه هستند؟

بر اساس بخشنامه ۷۱۲۹۰ و تفسیر سازمان امور مالیاتی:

مزایای انگیزشی و رفاهی شامل هر نوع پرداختی است که:

برای افزایش انگیزه کارکنان
بدون ماهیت حقوق ثابت
در حد عرف و متعارف

نمونه‌ها:

هزینه مسکن
بن کارگری
کمک عائله‌مندی
پاداش بهره‌وری و افزایش تولید

جلوگیری از سوءاستفاده؛ چرا قید «متعارف بودن» مهم است؟

سازمان امور مالیاتی تأکید کرده است که:

پرداخت‌های غیرواقعی یا غیرمتعارف
پرداخت‌هایی که صرفاً برای کاهش مالیات طراحی شده‌اند

👉 مشمول مالیات خواهند شد و در رسیدگی‌ها رد می‌شوند.

این قید، برای جلوگیری از:

حقوق‌سازی صوری
انتقال غیرواقعی حقوق به مزایای رفاهی

در نظر گرفته شده است.

تأثیر این بخشنامه بر فیش حقوق و حسابداری حقوق و دستمزد

اجرای صحیح این بخشنامه باعث می‌شود:

✅ کاهش مالیات حقوق کارکنان
✅ افزایش دریافتی خالص (Net Salary)
✅ کاهش ریسک جرایم مالیاتی برای کارفرما
✅ شفاف‌سازی ساختار فیش حقوقی

جمع‌بندی نهایی

بخشنامه جدید سازمان امور مالیاتی درباره معافیت مالیاتی مزایای رفاهی و انگیزشی:

حق مسکن، بن، حق اولاد و تأهل را در صورت متعارف بودن از مالیات معاف می‌داند
برای تمامی کارکنان و کلیه سنوات قابل اعمال است
به شرط ارائه اسناد و رعایت عرف پرداخت‌ها اجرا می‌شود

برای اجرای دقیق این مقررات و جلوگیری از خطا در محاسبه مالیات حقوق، استفاده از سیستم‌های هوشمند حقوق و دستمزد و مشاوره تخصصی اهمیت بالایی دارد.

جلوگیری از سوءاستفاده:

قید "متعارف" برای جلوگیری از سوءاستفاده و پرداخت‌های غیرواقعی وضع شده است.

نکات قابل توجه:

1 - معنی مزایای انگیزشی و رفاهی در این بخشنامه چیست؟

برپایه ی بخشنامه 71290 این مزایا شامل هزینه مسکن، بن کارگری، کمک عائله مندی و پاداش افزایش تولید است. هر پرداختی که در حد متعارف باشد و جهت افزایش انگیزه کار کنان باشد جزو مزایای انگیزه ای و رفاهی است.