بررسی دستورالعمل نحوه وصول بدهیهای مالیاتی از اشخاص حقوقی
دستورالعمل جدید سازمان امور مالیاتی برای تسریع در وصول بدهی شرکتها
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور در راستای افزایش کارایی نظام وصول مطالبات مالیاتی و جلوگیری از انباشت بدهیهای قطعیشده، دستورالعمل جدیدی تحت عنوان
«ترتیبات اقدامات اجرایی نحوه وصول بدهیهای مالیاتی از اشخاص حقوقی» را ابلاغ کرد.
این دستورالعمل که مبتنی بر ماده ۱۹۸ و آییننامه اجرایی ماده ۲۱۸ قانون مالیاتهای مستقیم است، چارچوب مشخصی برای پیگیری بدهیهای مالیاتی شرکتها و در موارد خاص، مدیران آنها تعیین میکند.
مبنای قانونی دستورالعمل وصول بدهیهای مالیاتی
این دستورالعمل در پی صدور دادنامه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 140331390001953518 مورخ 1403/08/15 صادر شده و متضمن نظر فقهای شورای نگهبان در خصوص ابطال اطلاق دستورالعمل قبلی است.
بر این اساس:
-
دستورالعمل شماره /230/21809 د مورخ 1399/05/22 از تاریخ تصویب، ملغیالاثر اعلام شده است
-
مسئولیتها و حدود پاسخگویی مدیران شرکتها بهصورت شفاف بازتعریف شده است
دامنه اجرای دستورالعمل جدید برای اشخاص حقوقی
۱. مسئولیت اولیه: شخص حقوقی بدهکار
بر اساس این دستورالعمل، اولویت نخست وصول بدهی مالیاتی همواره با خود شخص حقوقی (شرکت) است.
ادارات کل امور مالیاتی موظفاند با استفاده از تمام ظرفیتهای قانونی از جمله:
-
عملیات اجرایی مالیاتی
-
توقیف اموال
-
مسدودسازی حسابها
-
اقدامات اجرایی ماده ۲۱۰ و بعد از آن
نسبت به وصول بدهی قطعیشده از شرکت اقدام کنند.
۲. مسئولیت تضامنی مدیران شرکت
در صورتی که وصول بدهی از شخص حقوقی ممکن نباشد، مطابق ماده ۱۹۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
مدیرانی که در زمان قطعی شدن بدهی، سمت مدیریت داشتهاند، دارای مسئولیت تضامنی خواهند بود.
در این حالت، سازمان امور مالیاتی میتواند اقدامات اجرایی را علیه مدیران ذیربط آغاز کند.
مدیرانی که مشمول پیگیری اجرایی نمیشوند
با توجه به ابطال اطلاق دستورالعمل قبلی، مسئولیت تضامنی شامل مدیرانی که شرایط زیر را داشته باشند نمیشود:
مدیرانی که:
-
قصوراً از بدهی مالیاتی مطلع نبودهاند
-
فاقد حق امضا در شرکت بودهاند
-
راهی برای تخلص از پرداخت مالیات نداشتهاند
در چنین مواردی، ادعای مدیران در هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ رسیدگی خواهد شد.
مواردی که «عدم اطلاع از بدهی مالیاتی» محسوب نمیشود
دستورالعمل بهطور صریح اعلام میکند که موارد زیر دلیل بر عدم اطلاع مدیر از بدهی مالیاتی نیست:
🔹 مصادیق اطلاع مدیر از بدهی مالیاتی:
-
ابلاغ قانونی مالیات قطعی به مدیر
-
امضای چک، سفته یا اسناد پرداخت مالیات
-
تسلیم یا امضای اظهارنامه مالیاتی
-
امضای صورتهای مالی از جمله ترازنامه
-
مکاتبه، معرفی وکیل یا نماینده برای پیگیری مالیات
-
بارگذاری صورتهای مالی در سامانههای بورسی (برای شرکتهای بورسی)
در این موارد، مدیر مسئول شناخته میشود و امکان استناد به عدم اطلاع وجود ندارد.
وضعیت مدیران فاقد حق امضا
دستورالعمل تأکید میکند:
اگر مدیر فاقد حق امضا باشد، اما از طریق سازوکارهای قانونی مانند اقامه دعوی یا تسلیم اظهارنامه رسمی، نتوانسته از سمت خود خارج شود، این وضعیت بهعنوان «نداشتن راه تخلص از پرداخت مالیات» تلقی میشود.
این نکته بهویژه برای اعضای هیأتمدیره غیرموظف اهمیت بالایی دارد.
لغو مقررات مغایر
تبصره مهم:
کلیه مقررات مغایر از جمله دستورالعمل شماره /230/21809 د مورخ 1399/05/22 از تاریخ تصویب، ملغیالاثر است.
این تبصره، ابهامات اجرایی سالهای گذشته را برطرف کرده و از صدور اقدامات اجرایی خارج از چارچوب قانونی جلوگیری میکند.
اهمیت صدور و ارسال صحیح صورتحساب الکترونیکی برای جلوگیری از بدهی مالیاتی
یکی از مهمترین دلایل ایجاد بدهیهای مالیاتی قطعی، عدم صدور یا ارسال صحیح صورتحساب الکترونیکی است.
مودیان با استفاده از سامانههای استاندارد میتوانند از بروز چنین ریسکهایی جلوگیری کنند.
ارسال صورتحساب با سامانه صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی لیمو
در سامانه صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی لیمو امکان:
-
ارسال رایگان صورتحساب الکترونیکی نوع اول
-
ارسال رایگان صورتحساب الکترونیکی نوع دوم
-
ارسال مستقیم به سامانه مودیان
-
کاهش خطاهای منجر به بدهی مالیاتی
برای تمامی مودیان فراهم شده است.
🔗 انکر تکست پیشنهادی:
-
«ارسال صورتحساب الکترونیکی بدون شرکت معتمد»
-
«صدور صورتحساب نوع اول و دوم»
-
«جلوگیری از بدهی مالیاتی با سامانه مودیان»
جمعبندی
دستورالعمل جدید سازمان امور مالیاتی:
-
مرز مسئولیت شرکت و مدیران را شفاف کرده است
-
از اعمال فشار غیرقانونی بر مدیران فاقد تقصیر جلوگیری میکند
-
نقش مدیریت صحیح مالیات و صورتحساب الکترونیکی را پررنگتر از گذشته نشان میدهد
استفاده از سامانههای استاندارد صدور صورتحساب، مانند لیمـو، میتواند از شکلگیری بدهیهای قطعی و تبعات حقوقی بعدی جلوگیری کند.


اهمیت صدور و ارسال صحیح صورتحساب الکترونیکی برای جلوگیری از بدهی مالیاتی
یکی از مهمترین دلایل ایجاد بدهیهای مالیاتی قطعی، عدم صدور یا ارسال صحیح صورتحساب الکترونیکی است.
مودیان با استفاده از سامانههای استاندارد میتوانند از بروز چنین ریسکهایی جلوگیری کنند.
ارسال صورتحساب با سامانه صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی لیموتکس
در سامانه صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی لیمـوتکس امکان:
-
ارسال رایگان صورتحساب الکترونیکی نوع اول
-
ارسال رایگان صورتحساب الکترونیکی نوع دوم
-
ارسال مستقیم به سامانه مودیان
برای تمامی مودیان فراهم شده است.
جمعبندی
دستورالعمل جدید سازمان امور مالیاتی:
-
مرز مسئولیت شرکت و مدیران را شفاف کرده است
-
از اعمال فشار غیرقانونی بر مدیران فاقد تقصیر جلوگیری میکند
-
نقش مدیریت صحیح مالیات و صورتحساب الکترونیکی را پررنگتر از گذشته نشان میدهد
استفاده از سامانههای استاندارد صدور صورتحساب، مانند لیمـوتکس، میتواند از شکلگیری بدهیهای قطعی و تبعات حقوقی بعدی جلوگیری کند.