اظهارنامه برآوردی، نحوه صدور و اعتراض به همراه نکات مهم

اظهارنامه برآوردی یکی از موضوعات مهم در نظام مالیاتی ایران است که زمانی مطرح می‌شود که مؤدی در موعد مقرر، اظهارنامه مالیاتی خود را ارسال نکرده باشد. در این حالت سازمان امور مالیاتی بر اساس اطلاعات موجود، میزان مالیات را به‌صورت برآوردی تعیین می‌کند. در این مقاله از سامانه لیموتکس | limotx.ir به بررسی دقیق نحوه صدور اظهارنامه برآوردی، مهلت و مراحل اعتراض به آن، مدارک مورد نیاز، نکات قانونی و توصیه‌های کاربردی برای جلوگیری از صدور اظهارنامه برآوردی پرداخته‌ایم. اگر مؤدی یا حسابدار هستید، مطالعه این مطلب به شما کمک می‌کند تا از جرائم مالیاتی و مشکلات بعدی جلوگیری کنید و تسلط کامل بر فرآیند اظهارنامه‌های مالیاتی داشته باشید.

اظهارنامه برآوردی یک سند مالیاتی معتبر است که برای افراد و شرکت‌ها صادر می‌شود. اگر افراد و شرکت‌ها نتوانند به موقع اظهارنامه مالیاتی خود را تهیه و به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند، باید اظهارنامه‌های برآوردی را از این سازمان دریافت نمایند. سازمان امور مالیاتی این اظهارنامه‌ها را بر اساس اطلاعات موجود تهیه می‌کند.

تعریف اظهارنامه برآوردی

اظهارنامه برآوردی مالیاتی، سندی است که سازمان امور مالیاتی آن را تنظیم و صادر می‌کند. این سند نشان‌دهنده مالیات قابل پرداخت برای افرادی است که به دلایل مختلف نتوانسته‌اند اظهارنامه مالیاتی خود را به موقع ارائه دهند یا اظهارنامه‌هایشان با قوانین مغایرت دارد. اطلاعات این اظهارنامه بر اساس داده‌های اقتصادی مودیان و اطلاعات ثبت شده در سامانه‌های مرتبط با طرح جامع مالیاتی تنظیم می‌شود.

اگر مودیان اظهارنامه مالیاتی خود را در مهلت قانونی ارائه ندهند یا اظهارنامه آن‌ها با مقررات هماهنگ نباشد، سازمان امور مالیاتی موظف است به تهیه اظهارنامه مالیاتی برآوردی برای آن‌ها بپردازد. این اظهارنامه به عنوان ابزاری برای جلوگیری از فرار مالیاتی و اطمینان از دریافت مالیات‌های قانونی عمل می‌کند و مودیان می‌توانند به آن اعتراض کنند.

مهلت اعتراض به اظهارنامه برآوردی

برای اعتراض به اظهارنامه برآوردی، مودیان می‌توانند ظرف ۳۰ روز پس از تاریخ ابلاغ، اعتراض خود را از طریق سامانه مودیان به سازمان امور مالیاتی اعلام کنند. آگاهی از این موضوع می‌تواند به مودیان کمک کند تا از مشکلات مالیاتی پیشگیری کنند و در صورت نیاز، اقدامات لازم را به سرعت انجام دهند.

چه کسانی مشمول اظهارنامه برآوردی مالیاتی هستند

به طور کلی اظهارنامه برآوردی شامل  3 دسته می شود

مودیانی که اظهارنامه مالیاتی خود را در زمان مقرر به سازمان امور مالیاتی تحویل نمی‌دهند، با صدور اظهارنامه برآوردی روبرو می‌شوند. به این ترتیب، این افراد باید مالیات معوقه خود را پرداخت کنند.

همچنین، اگر اطلاعات ارائه شده در اظهارنامه‌ها ناقص یا اشتباه باشد، سازمان امور مالیاتی قادر به محاسبه صحیح مالیات نخواهد بود. در این صورت، برای این مودیان نیز اظهارنامه برآوردی صادر می‌شود.

برای مودیانی که فعالیت اقتصادی آن‌ها به گونه‌ای است که درآمد آن‌ها قابل تخمین نیست، سازمان موظف به صادر کردن اظهارنامه برآوردی خواهد بود. این اظهارنامه به مودیان کمک می‌کند تا مالیات قابل پرداخت خود را بر اساس آن پرداخت کنند. باید توجه داشت که اظهارنامه‌های برآوردی تنها یک برآورد اولیه از مالیات افراد حقیقی و حقوقی است.

تعیین اظهارنامه برآوردی برای مشمولان مالیات بر ارزش افزوده / مهلت اصلاح، ویرایش و تکمیل اظهارنامه حداکثر تا پایان فروردین ماه

ماخذ تهیه اظهارنامه برآوردی

سازمان امور مالیاتی بر اساس چهار مبنا اظهارنامه برآوردی را تهیه می کند:

1 -  سازمان امور مالیاتی اطلاعاتی از پرونده مالیاتی مودیان دارد که شامل اظهارنامه‌های قبلی، صورت‌های مالی و اسناد دیگر است. بر اساس این اطلاعات، اظهارنامه برآوردی تهیه می‌شود.

2 - علاوه بر این، این سازمان به منابع دیگری مانند بانک‌ها و گمرک نیز دسترسی دارد تا فعالیت‌های اقتصادی مودیان را زیر نظر بگیرد. با توجه به همه اطلاعات جمع‌آوری شده، اظهارنامه برآوردی محاسبه می‌شود.

3 - یکی دیگر از منابع مهم برای تهیه این اظهارنامه، میانگین درآمد افرادی است که در حرفه‌های مشابه فعالیت می‌کنند. سازمان امور مالیاتی از بررسی درآمد سایر مودیان در این حوزه برای تخمین درآمد تقریبی استفاده می‌کند.

4 - در نهایت، این سازمان از روش‌های آماری و مدل‌سازی برای برآورد درآمد و هزینه‌های مودیان بهره می‌برد.

نکته 1 : مودی نمی‌تواند به طور مستقیم اظهارنامه برآوردی را ثبت کند. این اظهارنامه زمانی صادر می‌شود که سازمان امور مالیاتی به دلایل مختلفی مانند عدم ارائه به موقع اظهارنامه، ارائه اطلاعات ناقص یا نادرست، یا عدم همکاری مودی نتواند مالیات دقیق فرد یا شرکت را محاسبه کند و خود برآورد مالیات را انجام دهد. مودی پس از دریافت این اظهارنامه حق دارد به آن اعتراض کند.

زمان اصلاح اظهارنامه برآوردی به شرح زیر است

۱ - تاریخ ارسال اظهارنامه اصلی : اگر مودیان نتوانند در زمان معین اظهارنامه مالیاتی خود را به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند، این سازمان می‌تواند بلافاصله بعد از پایان مهلت قانونی، اقدام به تهیه اظهارنامه برآوردی نماید.

۲ - سرعت بررسی پرونده : زمان تهیه اظهارنامه برآوردی به سرعت بررسی پرونده‌های مالیاتی وابسته است. این سرعت بررسی بسته به حجم کار، پیچیدگی پرونده و دیگر عوامل ممکن است متفاوت باشد.

۳- تکمیل اطلاعات توسط مودی : اگر مودی بعد از دریافت ابلاغیه اظهارنامه برآوردی، اطلاعات جدیدی را در سامانه‌های مربوطه بارگذاری کند، سازمان امور مالیاتی برای بررسی و اصلاح مقدار اظهارنامه‌های برآوردی به زمان بیشتری نیاز دارد.

اعتراض به اظهارنامه برآوردی مالیاتی

اگر به اظهارنامه مالیاتی اعتراض نکنید، به‌عنوان پذیرش آن در نظر گرفته می‌شود و مالیات مشخص شده قطعی خواهد بود. اگر با مبلغ مالیاتی که در این اظهارنامه ذکر شده موافق نیستید، می‌توانید نسبت به آن اعتراض کنید. مراحل اعتراض به اظهارنامه به شرح زیر است:

1 - ابتدا اظهارنامه را به‌دقت بررسی کنید. اطمینان حاصل کنید که اطلاعات و ارقام موجود در آن با شرایط مالی شما مطابقت دارد.

2 - سپس مستندات لازم را جمع‌آوری کنید. این مستندات شامل صورت‌های مالی، فاکتورها، رسیدها و مدارک مرتبط است که به اثبات ادعای شما کمک خواهد کرد.

3 - بعد از آماده‌سازی مستندات، باید اعتراض خود را در سامانه مودیان به آدرس my.tax.gov.ir ثبت کنید.

4 - پس از ثبت اعتراض، پرونده شما در هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی بررسی می‌شود و تصمیم نهایی در مورد مبلغ مالیات قابل پرداخت اعلام خواهد شد.

به یاد داشته باشید که معمولاً 30 روز از تاریخ دریافت اظهارنامه برای اعتراض فرصت دارید. همچنین اعتراض باید بر اساس دلایل قانونی و مستند باشد. ارائه مستندات کافی و مرتبط با ادعای شما تأثیر زیادی بر نتیجه اعتراض خواهد داشت.

نکته 2 : اگر مودی به مالیات برآوردی اعتراض نکند یا اعتراضش رد شود و مالیات در زمان مقرر پرداخت نشود، علاوه بر مبلغ اصلی مالیات، جریمه تأخیر نیز به او تعلق می‌گیرد. در برخی موارد، مودی می‌تواند درخواست کند تا مبلغ مالیات به صورت اقساطی پرداخت شود.

مراحل پرداخت مالیات بر اساس اظهارنامه برآوردی

نحوه پرداخت مالیات بر اساس اظهارنامه برآوردی به این ترتیب است که پس از انجام مراحل قانونی و مشخص شدن مبلغ مالیات، پرداخت صورت می‌گیرد. مراحل اصلی پرداخت به شرح زیر است:

ابتدا، پس از بررسی اعتراضات و تعیین نهایی مبلغ مالیات، اداره مالیات برگ تشخیص مالیاتی را صادر می‌کند. این برگ شامل مبلغ مالیات، مهلت پرداخت و اطلاعات دیگر است. پس از آن، این برگ به آدرس مودی ارسال می‌شود.

مودی باید مبلغ مالیات را در مهلت مشخص شده در برگ تشخیص پرداخت کند. برای این کار، می‌توان از سیستم‌های پرداخت الکترونیکی سازمان مالیاتی استفاده کرد یا به شعب بانکی که با سازمان همکاری دارند مراجعه کرد.

نکته مهم این است که به مهلت پرداخت که در برگ تشخیص آمده توجه کنید. عدم پرداخت در زمان مقرر، جریمه به همراه دارد. همچنین، پس از پرداخت، رسید آن را نگه دارید. برای اطمینان از وضعیت پرداخت، می‌توانید به سامانه مودیان مراجعه کرده یا با اداره مالیات تماس بگیرید.

جمع بندی

عوامل زیادی در ایجاد اظهارنامه‌های برآوردی نقش دارند. افرادی که در زمینه‌هایی با درآمد بالا مانند خرید و فروش ملک، سهام و ارز فعالیت می‌کنند، بیشتر از دیگران با این موضوع مواجه می‌شوند. آنها به دلیل درآمد زیاد، بیشتر تحت نظر سازمان امور مالیاتی قرار دارند و احتمال صدور اظهارنامه برایشان بیشتر است. همچنین، افرادی که سابقه عدم پرداخت مالیات یا ارائه اظهارنامه ناقص دارند، نیز در معرض صدور این اظهارنامه‌ها قرار می‌گیرند.

قیمت‌ها و آموزش ارسال صورتحساب

استفاده از نرم‌افزار واسط لیموتکس برای صدور و ارسال صورتحساب با تعرفه مناسب و شفاف انجام می‌شود. تمامی مراحل از ثبت قرارداد تا ارسال فاکتور به سامانه مودیان را می‌توان به آسانی انجام داد.

برای مشاهده قیمت‌ها و آموزش ارسال صورتحساب الکترونیکی می‌توانید به صفحه رسمی لیموتکس مراجعه کنید.