مصادیق عدم الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی و ثبت در سامانه مؤدیان 1404
با اجرای فراگیر قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، اغلب اشخاص حقیقی و حقوقی موظف به صدور صورتحساب الکترونیکی شدهاند. با این حال، سازمان امور مالیاتی در بخشنامهها و آییننامههای اجرایی سال ۱۴۰۴، موارد خاصی از عدم الزام به ثبت و ارسال صورتحساب در سامانه مؤدیان را اعلام کرده است.
در این مقاله از سامانه لیموتکس، بهصورت جامع به معرفی گروهها، فعالیتها و شرایطی میپردازیم که طبق مقررات، از صدور صورتحساب الکترونیکی معاف بوده یا نحوه اجرای متفاوتی دارند. همچنین نکات مهم، استثناها و بخشنامههای مرتبط سال ۱۴۰۴ را مرور خواهیم کرد تا مؤدیان بتوانند با اطمینان از تکالیف مالیاتی خود آگاه شوند.
فهرست مطالب
-
موارد عدم الزام به ثبت در سامانه مؤدیان
-
1. اصل تسهیلات اعطایی توسط بانکها، مؤسسات اعتباری و صندوق توسعه ملی
-
2. حق بیمههای دریافتی توسط سازمان تأمین اجتماعی
-
3. کسور بازنشستگی دریافتی توسط صندوقهای بازنشستگی
-
4. فروش ارز (بهجز صرافیها یا اشخاص دریافتکننده کارمزد تبدیل ارز)
-
5. هرگونه خسارت
-
6. انواع جریمه
-
7. آورده نقدی یا غیرنقدی شرکا بهعنوان سرمایه
-
8. انواع کمکهای دولتی
-
سامانه مؤدیان چیست؟
سامانه مؤدیان یک بستر دیجیتال زیر نظر سازمان امور مالیاتی کشور است که بهمنظور جمعآوری اطلاعات معاملات اقتصادی، صدور صورتحساب الکترونیکی و کنترل بر نقل و انتقالات مالی طراحی شده است. همه کسبوکارها و اشخاص حقوقی ملزم به عضویت و ثبت اطلاعات خود در این سامانه هستند، مگر در موارد خاص.
چه کسانی ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی هستند؟
تمام اشخاص مشمول مالیات، طبق قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، موظف به صدور فاکتور الکترونیکی از طریق این سامانه هستند. این اقدام به منظور مبارزه با فرار مالیاتی و ایجاد شفافیت در زنجیره تأمین و فروش انجام میشود. اما طبق اطلاعیههای رسمی، برخی از فعالیتها از این الزام مستثنی شدهاند.
آشنایی با جرایم مالیاتی سامانه مودیان و پایانههای فروشگاهی در سال جدید
مصادیق عدم الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی و ثبت در سامانه مؤدیان 1404
مواردی که طبق بخشنامه، صدور صورتحساب الکترونیکی برای آنها الزامی نیست
1. اصل تسهیلات اعطایی توسط بانکها، مؤسسات اعتباری و صندوق توسعه ملی
توضیح:
بازپرداخت اصل وام و تسهیلات، «معامله کالا یا خدمت» محسوب نمیشود.
بنابراین هنگام پرداخت یا دریافت اصل وام، نیازی به صدور صورتحساب الکترونیکی نیست.
نکته عملی:
-
فقط بخش «سود و کارمزد تسهیلات» مشمول مالیات است و برای آن صدور صورتحساب الزامی است.
-
اصل تسهیلات کاملاً معاف از صدور فاکتور الکترونیکی است.
2. حق بیمههای دریافتی توسط سازمان تأمین اجتماعی
توضیح:
حق بیمه ماهانه (کارفرمایی و بیمهشده) نوعی «وجوه تکلیفی قانونی» است و جزو پرداختی بابت کالا یا خدمات محسوب نمیشود.
مثال:
پرداخت لیست بیمه ماهانه شرکت = عدم نیاز به صورتحساب الکترونیکی
3. کسور بازنشستگی دریافتی توسط صندوقهای بازنشستگی
این پرداختها نیز ماهیت حقوقی ـ تکلیفی دارند و «مالیاتپذیر» بهعنوان معامله فروش کالا یا خدمت نیستند.
4. فروش ارز (بهجز صرافیها یا اشخاص دریافتکننده کارمزد تبدیل ارز)
اصل فروش ارز:
معامله کالایی و خدمت محسوب نمیشود ⇒ نیازی به صدور فاکتور الکترونیکی نیست.
استثناء:
اگر شخص یا صرافی بابت تبدیل ارز، کارمزد خدمات ارزی بگیرد ⇒
برای کارمزد باید صورتحساب صادر شود.
5. هرگونه خسارت
پرداخت خسارت برخلاف خرید یا فروش، ماهیت غرامت دارد. چون کالا یا خدمتی ارائه نمیشود، صدور صورتحساب الزامی نیست.
مثال:
-
خسارت تأخیر پروژه
-
خسارت عدم انجام تعهد
-
خسارت بیمه
6. انواع جریمه
تا زمانی که جریمه «بخشی از بهای کالا یا خدمت» نباشد، مشمول صدور صورتحساب الکترونیکی نیست.
نکته:
اگر جریمه بهعنوان بخشی از بهای قرارداد محاسبه شود، ممکن است مشمول فاکتور شود.
7. آورده نقدی یا غیرنقدی شرکا بهعنوان سرمایه
ورود پول یا دارایی توسط شرکا به شرکت جهت افزایش سرمایه، خرید یا فروش نیست.
بنابراین برای ثبت افزایش سرمایه یا آورده شرکا، نیازی به صدور صورتحساب الکترونیکی وجود ندارد.
8. انواع کمکهای دولتی
کمکهای بلاعوض دولت (مانند یارانهها، تسهیلات حمایتی بدون بازپرداخت، کمکهای تولیدی و…)
معامله اقتصادی بین مؤدی و دولت محسوب نمیشود ⇒ فاکتور الکترونیکی لازم نیست.
9. درآمد اجاره اموال غیرمنقول (اجاره ملک)
نیاز به صدور صورتحساب الکترونیکی و ثبت در سامانه مودیان نیست.
10. خرید و فروش سهام / اوراق بهادار
معاملات مربوط به خرید/فروش سهام و اوراق بهادار (مطابق اطلاعیه) از مراتب الزام حذف شدهاند. (توضیح: برای برخی موارد مرتبط مانند حقالعمل یا کارمزد کارگزاری ممکن است الزام وجود داشته باشد).
11. سود سپرده بانکی
(سود بانکی/سود سپردهها) — نیاز به صدور صورتحساب الکترونیکی ندارد.
12. سود سهام و اوراق بهادار (تقسیم سود)
سود نقدی سهام/اوراق از شمول صدور فاکتور الکترونیکی خارج اعلام شده است.
نکات مهم، هشدارها و استثناها (که باید مراقبشان باشید)
-
استثناءِ کارمزدی: اگر پرداخت ظاهراً معاف، در واقع کارمزد یا بهای یک خدمت باشد (مثلاً صرافی بابت تبدیل ارز کارمزد میگیرد، یا بانک بابت خدمات بانکی کارمزدی مطالبه میکند)، برای آن کارمزد باید صورتحساب صادر شود. این قاعده در چند منبع رسمی و تحلیلها تأکید شده است.
-
صورتسازی/صوری بودن: حتی در مواردِ اعلامشده، اگر سازمان مالیاتی تشخیص دهد پرداختِ اعلامشده در واقع بهای کالا یا خدمت صوری است، ممکن است مطالبه و پیگیری انجام دهد — بنابراین مستندسازی و شفافیت را رعایت کنید.
-
بهروزرسانیهای بعدی: این اطلاعیهها قابلبهروزرسانی هستند — همیشه نسخه رسمی (PDF/اطلاعیه سازمان امور مالیاتی یا فهرست اطلاعیههای سامانه مودیان) را قبل از تصمیمگیری نهایی بررسی کنید. منبع پیدیاف بخشنامه لینک دانلودی دارد.
منبع اصلی: اطلاعیه/بخشنامه سازمان امور مالیاتی نامه شماره 210/78761/د و اطلاعیه «شماره 20» سامانه مودیان
سخن پایانی
طبق پیشنویس بخشنامه اخیر سازمان امور مالیاتی، مواردی مانند اصل تسهیلات بانکی، حق بیمه، کسور بازنشستگی، خسارتها، فروش ارز (بدون کارمزد)، کمکهای دولتی و آورده شرکا مشمول صدور صورتحساب الکترونیکی نیستند.
این موضوع باعث میشود مؤدیان بتوانند با اطمینان بیشتری درباره صدور یا عدم صدور صورتحساب تصمیمگیری کنند و از بروز مغایرت در سامانه مؤدیان جلوگیری شود.
با توجه به پیچیدگیهای قوانین مالیاتی و تغییرات پیدرپی، آگاهی از موارد معاف از صورتحساب الکترونیکی اهمیت زیادی دارد. سامانه مؤدیان ابزار مهمی در اقتصاد دیجیتال ایران محسوب میشود، اما شناخت استثناها باعث کاهش خطاهای مالیاتی خواهد شد.
برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه ثبتنام در سامانه مؤدیان، صورتحساب الکترونیکی، نصب پایانه فروشگاهی، میتوانید از خدمات حرفهای لیموتکس | limotx.ir استفاده کنید.
دیدگاه ها بعد از تایید مدیر سایت نمایش داده می شوند.
