آییننامه اجرایی اصلاحی تبصره (1) ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده
بررسی جامع مواد 1 تا 10 + نکات اجرایی ویژه سامانه مؤدیان
بر اساس پیشنهاد شماره 200/12310 ص مورخ 1404/7/16 سازمان امور مالیاتی کشور، آییننامه اجرایی اصلاحی تبصره (1) ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/3/2 مجلس شورای اسلامی، بهمنظور تبیین نحوه وصول، پرداخت و تسویه مالیات و عوارض ارزش افزوده در برخی معاملات خاص، تصویب و ابلاغ گردیده است.
این آییننامه در راستای اجرای دقیق قانون مالیات بر ارزش افزوده، افزایش شفافیت مالی، جلوگیری از فرار مالیاتی و یکپارچهسازی فرآیندهای پرداخت مالیات در بستر سامانه مؤدیان مالیاتی تدوین شده و نقش مهمی در تعیین تکالیف مؤدیان، خریداران، واسطهها و فعالان اقتصادی ایفا میکند.
با توجه به توسعه زیرساختهای الکترونیکی مالیاتی، اجرای این آییننامه بدون استفاده از نرمافزارهای واسط سامانه مؤدیان عملاً دشوار و پرریسک خواهد بود. در همین راستا، راهکارهای ارائهشده در پلتفرم لیموتکس امکان اجرای صحیح، سریع و بدون خطای تکالیف این آییننامه را برای مؤدیان فراهم میکند.
در این مقاله، آییننامه اجرایی اصلاحی تبصره (1) ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده را بهصورت مادهبهماده (از ماده 1 تا ماده 10) بررسی کرده و آثار آن را بر کسبوکارها تحلیل میکنیم.
ماده 1 – تعاریف و اصطلاحات کلیدی
در این ماده، مفاهیم پایهای آییننامه تعریف شده است تا از هرگونه برداشت متفاوت جلوگیری شود. مهمترین تعاریف عبارتاند از:
-
قانون: قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400
-
سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور
-
مؤدیان مشمول: اشخاص حقیقی و حقوقی که طبق اعلام سازمان، مکلف به اجرای تبصره (1) ماده 17 هستند
-
صورتحساب الکترونیکی: صورتحساب صادره مطابق الزامات سامانه مؤدیان
درک صحیح این مفاهیم، پیشنیاز اجرای درست سایر مواد آییننامه است.
مطالعه بیشتر:
🔗سامانه مودیان مالیاتی چیست و چه اهمیتی دارد؟ راهنمای جامع
ماده 2 – پرداخت مالیات همزمان با صدور صورتحساب
مطابق این ماده، مؤدیان مشمول موظفاند مالیات و عوارض ارزش افزوده را همزمان با صدور صورتحساب الکترونیکی به حسابهای اعلامی سازمان امور مالیاتی واریز کنند.
در صورتی که فاصله بین تاریخ اعلام و زمان اجرا کمتر از یک ماه باشد، اجرای حکم به دوره دوم بعد از اعلام موکول خواهد شد.
نکته: استفاده از وبسرویس واسط ارسال صورتحساب لیموتکس، ریسک تأخیر و جریمه را کاهش می دهد.
ماده 3 – انتقال تکلیف پرداخت مالیات به خریدار
در برخی معاملات، سازمان امور مالیاتی میتواند پرداخت مالیات را به مشتری (خریدار) منتقل کند. در این حالت:
-
فهرست مشتریان مشمول توسط سازمان اعلام میشود
-
پرداخت مالیات توسط خریدار، رفع تکلیف کامل فروشنده محسوب میشود
این ماده بهویژه در معاملات B2B و قراردادهای عمده اهمیت دارد.
ماده 4 – پرداخت برخط مالیات در تراکنشهای بانکی
چنانچه پرداخت وجه کالا یا خدمات از طریق:
-
کارتخوان بانکی (POS)
-
درگاه پرداخت اینترنتی
انجام شود، مالیات و عوارض باید بهصورت برخط و همزمان پرداخت گردد.
تبصره ماده 4
در پرداختهای نقدی یا چکی، مؤدی مکلف است حداکثر تا پایان روز بعد مالیات را بهصورت آنلاین پرداخت نماید.
عدم رعایت این مهلت، مشمول جریمه ماده 10 خواهد بود.
ماده 5 – اعتبار مالیاتی فروشنده و خریدار
مالیات پرداختشده طبق این آییننامه:
-
برای فروشنده، در حکم پرداخت مالیات دورهای محسوب میشود
-
برای خریدار (در صورت غیرمصرفکننده نهایی بودن)، اعتبار مالیاتی قابل کسر ایجاد میکند
این ماده مانع از اخذ مالیات مضاعف در زنجیره تأمین میشود.
شرایط پذیرش اعتبار مالیاتی در سامانه مودیان، الزامات قانونی، مدارک مورد نیاز و نکات مهم
ماده 6 – برگشت معامله و اصلاح صورتحساب
در صورت برگشت کالا یا فسخ خدمات:
-
فروشنده موظف است اصل مبلغ و مالیات مربوطه را مسترد نماید
-
اصلاح صورتحساب باید در سامانه مؤدیان ثبت شود
عدم ثبت اصلاحات، باعث اختلاف مالیاتی در رسیدگی خواهد شد.
ماده 7 – معافیت معاملات صادراتی
معاملات مربوط به صادرات کالا و خدمات به خارج از کشور از شمول پرداخت آنلاین مالیات موضوع این آییننامه مستثنی هستند.
البته ثبت صورتحساب صادراتی در سامانه مؤدیان همچنان الزامی است.
ماده 8 – معاملات حقالعملکاری
در معاملات حقالعملکاری:
-
پرداخت مالیات همزمان با صدور صورتحساب انجام میشود
-
اعتبار مالیاتی متعلق به آمر (صاحب کالا) خواهد بود
این موضوع در قراردادهای واسطهای اهمیت ویژه دارد.
ماده 9 – اضافه پرداخت و استرداد مالیات
چنانچه پس از رسیدگی مالیاتی مشخص شود که مؤدی بیش از میزان واقعی مالیات پرداخت کرده است:
-
مبلغ اضافه قابل تهاتر با بدهیهای آتی
-
یا استرداد طبق مقررات خواهد بود
این ماده تضمینکننده عدالت مالیاتی است.
ماده 10 – جرایم عدم پرداخت یا تأخیر
در صورت عدم پرداخت یا تأخیر در پرداخت مالیات:
-
جریمهای معادل 2 درصد در ماه نسبت به مبلغ مالیات پرداختنشده اعمال میشود
این جریمه غیرقابل بخشش بوده و به بدهی قطعی مؤدی افزوده میشود.
راهنمای کاهش ریسک جرایم مالیاتی: آشنایی با جرایم مالیاتی سامانه مودیان و پایانههای فروشگاهی + لیست تخلفات
سوالات متداول درباره آییننامه اجرایی اصلاحی تبصره (1) ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده
آییننامه اجرایی اصلاحی تبصره (1) ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده چیست؟
این آییننامه بر اساس پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور و در راستای اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 تدوین شده است و نحوه پرداخت، وصول و تسویه مالیات و عوارض ارزش افزوده را در برخی معاملات خاص مشخص میکند. هدف اصلی آن افزایش شفافیت مالی، کاهش فرار مالیاتی و یکپارچهسازی فرآیند پرداخت مالیات در سامانه مؤدیان است.
چه اشخاصی مشمول اجرای آییننامه اجرایی تبصره (1) ماده 17 هستند؟
کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که طبق اعلام سازمان امور مالیاتی کشور، مکلف به پرداخت همزمان مالیات و عوارض ارزش افزوده در زمان صدور صورتحساب الکترونیکی یا انجام تراکنش بانکی هستند، مشمول اجرای این آییننامه خواهند بود.
پرداخت مالیات در آییننامه تبصره (1) ماده 17 چگونه انجام میشود؟
در صورتی که پرداخت وجه کالا یا خدمات از طریق کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت اینترنتی انجام شود، مالیات و عوارض ارزش افزوده باید بهصورت برخط و همزمان پرداخت گردد. در پرداختهای نقدی یا چکی، مؤدی موظف است حداکثر تا پایان روز بعد نسبت به پرداخت مالیات اقدام نماید.
آیا پرداخت مالیات توسط خریدار باعث رفع تکلیف فروشنده میشود؟
بله. در مواردی که سازمان امور مالیاتی کشور، پرداخت مالیات و عوارض را به خریدار منتقل میکند، پرداخت مالیات توسط خریدار به منزله انجام کامل تکلیف قانونی فروشنده محسوب شده و فروشنده مسئولیتی از این بابت نخواهد داشت.
اعتبار مالیاتی در این آییننامه چگونه محاسبه میشود؟
مالیات و عوارض پرداختشده طبق این آییننامه برای فروشنده در حکم مالیات پرداختی دورهای محسوب میشود. همچنین در صورتی که خریدار مصرفکننده نهایی نباشد و مشمول معافیت نباشد، مبلغ پرداختی بهعنوان اعتبار مالیاتی برای وی منظور خواهد شد.
در صورت برگشت کالا یا فسخ معامله، تکلیف مالیات چیست؟
در صورت برگشت کالا یا فسخ خدمات، فروشنده موظف است مبلغ دریافتی به همراه مالیات و عوارض مربوطه را به خریدار مسترد نماید و اصلاح صورتحساب را مطابق مقررات در سامانه مؤدیان ثبت کند.
آیا معاملات صادراتی مشمول آییننامه اجرایی تبصره (1) ماده 17 هستند؟
خیر. معاملات مربوط به صادرات کالا و خدمات به خارج از کشور از شمول پرداخت آنلاین مالیات موضوع این آییننامه مستثنی هستند، هرچند ثبت صورتحساب صادراتی در سامانه مؤدیان همچنان الزامی است.
جریمه عدم پرداخت یا تأخیر در پرداخت مالیات موضوع این آییننامه چقدر است؟
در صورت عدم پرداخت یا تأخیر در پرداخت مالیات و عوارض ارزش افزوده، جریمهای معادل 2 درصد در ماه نسبت به مبلغ مالیات پرداختنشده اعمال میشود. این جریمه به بدهی قطعی مؤدی افزوده خواهد شد.
آیا ارسال صورتحساب بدون نرمافزار واسط امکانپذیر است؟
از نظر قانونی بله، اما در عمل اجرای دقیق، سریع و بدون خطای آن بدون استفاده از نرمافزارهای واسط سامانه مؤدیان بسیار دشوار و پرریسک است. استفاده از راهکارهایی مانند لیموتکس فرآیند صدور صورتحساب و ثبت اطلاعات را بهصورت خودکار و بدون خطا انجام میدهد.
جمعبندی نهایی
آییننامه اجرایی اصلاحی تبصره (1) ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده، یکی از مهمترین ابزارهای اجرایی سازمان امور مالیاتی برای کنترل پرداخت مالیات در لحظه انجام معامله است. این آییننامه با اتصال پرداختهای بانکی، صورتحساب الکترونیکی و سامانه مؤدیان، نقش کلیدی در شفافسازی جریان مالی کسبوکارها دارد.
استفاده از نرمافزار واسط سامانه مؤدیان لیموتکس، سادهترین و امنترین مسیر اجرای بدون خطای ارسال صورتحساب و جلوگیری از جرایم مالیاتی است.
دیدگاه ها بعد از تایید مدیر سایت نمایش داده می شوند.
